थोडक्यात: संयुक्त विकासात जमीनमालकाचा हिस्सा म्हणजे विकासकाचा सर्व खर्च आणि वाजवी नफा वजा केल्यानंतर प्रकल्पाच्या मूल्यातून उरणारी रक्कम. विकासक हे चार आकड्यांवरून ठरवतो: भूखंडावर किती बांधकाम होऊ शकते, ते किती किमतीला विकले जाईल, बांधकाम आणि मंजुरींचा खर्च किती, आणि विकासकाला किती नफा अपेक्षित आहे. हे आकडे आपल्याला स्वतः माहीत असणे, हाच ३०%, ४०% किंवा ५०% चा प्रस्ताव आपल्या भूखंडासाठी योग्य आहे का हे ठरवण्याचा सर्वोत्तम मार्ग आहे.
मुंबईत भूखंड, बंगला किंवा जुनी इमारत आहे? आपल्या जमिनीची क्षमता आणि योग्य हिस्सा किती असू शकतो याबाबत मुंगेकर रिअल्टीकडून मोफत प्राथमिक मत घ्या. आपली मालमत्ता नोंदवा किंवा +91 98207 44734 या क्रमांकावर WhatsApp करा.
पायरी १: किती बांधकाम होऊ शकते
सर्व हिशोबाची सुरुवात DCPR 2034 नुसार भूखंडावरील एकूण अनुज्ञेय बांधकामापासून होते: मूळ FSI, प्रीमियम FSI, वापरता येणारा TDR आणि फंजिबल क्षेत्र. रस्त्याची रुंदी, आरक्षणे, CRZ, वारसा किंवा विमानतळ उंची मर्यादा यांमुळे ते कमी होऊ शकते. याच्या पायऱ्या FSI आणि TDR कसे मोजावे या लेखात दिल्या आहेत. भूखंडावर सध्या रहिवासी असल्यास, विक्रीसाठी काही उपलब्ध होण्यापूर्वी त्यांचे पुनर्वसन क्षेत्र या एकूणातून वजा होते.
पायरी २: प्रकल्प किती किमतीला विकला जाईल
विक्रीयोग्य क्षेत्राला त्या परिसरातील नव्या सदनिका किंवा दुकानांच्या वास्तववादी विक्री दराने गुणले जाते. हा दर तुलनीय प्रकल्पांतील अलीकडच्या प्रत्यक्ष विक्रीवर आधारित असावा, मागणी किमतीवर नव्हे. यातून प्रकल्पाचा एकूण महसूल मिळतो.
पायरी ३: विकासकाला किती खर्च करावा लागेल
- नियोजन प्राधिकरणाला द्यावे लागणारे प्रीमियम आणि TDR खरेदीचा खर्च
- बांधकाम, ज्यात जमीनमालकाच्या स्वतःच्या सदनिकांचाही समावेश असतो
- मंजुरी, सल्लागार आणि वैधानिक शुल्क
- वित्त खर्च, विपणन आणि इतर खर्च
- सध्याचे रहिवासी असल्यास त्यांचे भाडे आणि कॉर्पस
पायरी ४: विकासकाचा नफा, आणि उरणारी रक्कम
जोखीम आणि अनेक वर्षांच्या कामासाठी विकासक नफ्याचे प्रमाण गृहीत धरतो. खर्च आणि हा नफा वजा केल्यानंतर उरणारी रक्कम म्हणजे प्रत्यक्षात जमिनीचे मूल्य. जमीनमालकाचा हिस्सा या उरलेल्या मूल्याशी सुसंगत असावा.
एक सोपे उदाहरण
खालील आकडे केवळ उदाहरणादाखल आहेत; ते कोणत्याही विशिष्ट भूखंडाचे किंवा परिसराचे नाहीत.
| सर्व विक्रीयोग्य क्षेत्रातून एकूण महसूल | ₹९० कोटी |
| वजा: प्रीमियम, TDR आणि मंजुरी | ₹१५ कोटी |
| वजा: बांधकाम | ₹१८ कोटी |
| वजा: वित्त, विपणन आणि इतर खर्च | ₹६ कोटी |
| वजा: विकासकाचा नफा | ₹१६ कोटी |
| जमिनीचे उरलेले मूल्य | ₹३५ कोटी |
येथे प्रकल्पाच्या मूल्यात जमिनीचा वाटा सुमारे ३९% आहे. महसूल वाटप व्यवहारात याचा अर्थ जमीनमालकाला विक्री रकमेच्या सुमारे ३९% हिस्सा. क्षेत्र वाटप व्यवहारात याचा अर्थ विक्रीयोग्य क्षेत्राच्या साधारण ३९%, कारण जमीनमालकाच्या सदनिकांच्या बांधकामाचा खर्चही विकासकच करतो. विकासक आगाऊ ठेव किंवा रोख रक्कमही देत असेल, तर हिस्सा त्या प्रमाणात कमी होतो.
एक गृहीतक बदलले की उत्तर बदलते. जास्त विक्री दर किंवा कमी प्रीमियम खर्च असल्यास जमिनीचा वाटा वाढतो; अरुंद रस्त्यावरील लहान भूखंड किंवा जास्त TDR ची गरज असल्यास तो कमी होतो. म्हणूनच एका परिसरात योग्य असलेला हिस्सा दुसऱ्या परिसरात कमी पडू शकतो.
क्षेत्र वाटप की महसूल वाटप?
| क्षेत्र वाटप | महसूल वाटप | |
|---|---|---|
| आपल्याला काय मिळते | ठरावीक सदनिका, मजले किंवा दुकाने | विक्री रकमेची ठरावीक टक्केवारी |
| बाजारातील जोखीम | कमी: आपल्याकडे प्रत्यक्ष मालमत्ता राहते | जास्त: परतावा विक्रीवर अवलंबून |
| लेखी निश्चित करायची मुख्य बाब | कोणत्या सदनिका, मजले, दिशा आणि तपशील | एस्क्रो खाते, किमान विक्री किंमत आणि लेखापरीक्षणाचे अधिकार |
टक्केवारीइतक्याच महत्त्वाच्या बाबी
- जमीनमालकाच्या सदनिका केवळ एकूण क्षेत्राने नव्हे, तर मजला आणि स्थानानुसार निश्चित करा.
- महसूल वाटपात संयुक्त एस्क्रो खाते आणि किमान विक्री किमतीचा आग्रह धरा.
- पूर्णत्वाची मुदत, दंड, आणि रखडलेल्या प्रकल्पाची तरतूद करणारे करार समाप्तीचे कलम निश्चित करा.
- स्वाक्षरीपूर्वी विकासकाची पूर्वकामगिरी आणि आर्थिक स्थिती तपासा.
- भांडवली नफ्याची वेळ आणि TDS याबाबत सनदी लेखापालांचा सल्ला घ्या.
कायदेशीर रचना, कर आणि करार समाप्तीच्या कलमांचा अधिक तपशील जमीनमालकांसाठी संयुक्त विकास करारनाम्याचे मार्गदर्शन या लेखात आहे.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
जमीनमालक आणि बिल्डर यांच्या संयुक्त उपक्रमासाठी ठरावीक प्रमाण असते का?
नाही. प्रमाण भूखंडाची बांधकाम क्षमता, स्थानिक विक्री दर आणि खर्च यांवर अवलंबून असते. हे हिशोब न करता सांगितलेले प्रमाण हा केवळ वाटाघाटीचा प्रारंभबिंदू असतो.
एकापेक्षा जास्त विकासकांचे प्रस्ताव तुलना करावेत का?
होय. प्रत्येक प्रस्ताव एकाच आधारावर आणा, जसे की ठेव वजा केल्यानंतर विक्रीयोग्य क्षेत्रातील किंवा महसुलातील आपला हिस्सा, म्हणजे त्यांची योग्य तुलना करता येईल.
आपल्या जमिनीसाठी संयुक्त विकासाचा विचार करत आहात?
मुंगेकर रिअल्टी संपूर्ण मुंबईतील जमीनमालकांसोबत त्यांच्या भूखंडाची क्षमता तपासणे, योग्य विकासक आणणे आणि त्यांच्या प्रस्तावांची तुलना करणे यासाठी काम करते. आपली मालमत्ता नोंदवा किंवा +91 98207 44734 या क्रमांकावर कॉल किंवा WhatsApp करा.
आणखी वाचा: विक्री किंवा पुनर्विकासापूर्वी जमिनीचे मूल्यमापन · जमीनमालकांसाठी मालकी हक्क तपासणी सूची · इमारत विकावी की पुनर्विकास करावा?
हा लेख सर्वसाधारण माहिती आहे. यातील आकडे केवळ उदाहरणादाखल असून कोणत्याही मालमत्तेचे मूल्यांकन नाहीत. यास कायदेशीर, कर किंवा आर्थिक सल्ला समजू नये; कोणत्याही करारावर स्वाक्षरी करण्यापूर्वी आपले वकील आणि सनदी लेखापाल यांचा सल्ला घ्यावा.