पुनर्विकासासाठी घर रिकामे करताना: भाडे, तात्पुरते निवासस्थान आणि प्रकल्प रखडल्यास उपाय

घराच्या चाव्या विकासकाकडे सुपूर्द करण्याचा दिवस हा प्रत्येक कुटुंबासाठी पुनर्विकासाचा खरा प्रारंभ असतो. घर केव्हा रिकामे करावे, भाड्याच्या रकमेत कोणत्या बाबी अंतर्भूत असाव्यात आणि काम लांबल्यास काय करावे, याविषयी मार्गदर्शन.

पुनर्विकासाची चर्चा अनेक वर्षे चालते. सभा होतात, विकासकांचे प्रस्ताव येतात, करारनामे होतात. परंतु प्रत्यक्ष पुनर्विकासाला सुरुवात होते ती सभासद आपल्या घराच्या चाव्या विकासकाकडे सुपूर्द करतात त्या दिवशी. याच टप्प्यावर अनेक प्रश्न उभे राहतात: मिळणारे भाडे पुरेसे असेल का? तात्पुरते कुठे राहायचे? तीन वर्षांचा कालावधी सांगितला असला तरी प्रत्यक्षात अधिक वेळ लागला तर काय? योग्य वेळी नियोजन केल्यास आणि करारनाम्यात आवश्यक तरतुदी समाविष्ट केल्यास हा कालावधी पुष्कळ सुकर होतो.

आपली सोसायटी पुनर्विकासाचा विचार करत आहे का? मुंगेकर रिअल्टीकडून आपल्या भूखंडाचे मोफत प्राथमिक मूल्यमापन करून घ्या: भूखंड किती पेलू शकतो, कोणता नियम लागू होतो आणि कोणती काळजी घ्यावी. सोसायटीला आम्हाला काहीही द्यावे लागत नाही. आपली मालमत्ता नोंदवा किंवा +91 98207 44734 या क्रमांकावर WhatsApp करा.

घर रिकामे करण्यापूर्वी खात्री करावयाच्या बाबी

राज्य शासनाच्या ३० सप्टेंबर २०२६ च्या शासन निर्णयानुसार आवश्यक सर्व परवानग्या प्राप्त झाल्याशिवाय आणि सभासदाचा स्वतःचा कायमस्वरूपी पर्यायी निवास करारनामा (PAAA) नोंदणीकृत झाल्याशिवाय सभासदांनी घर रिकामे करू नये. चाव्या सुपूर्द करण्यापूर्वी पुढील बाबींची खात्री करून घ्यावी:

  • विकास करारनामा आणि आपला PAAA हे दोन्ही नोंदणीकृत असून त्यांची प्रत आपल्याकडे उपलब्ध आहे.
  • इमारतीचे आराखडे मंजूर झाले असून प्रकल्पाची महारेराकडे नोंदणी झाली आहे.
  • सर्वसाधारण सभेने निश्चित केलेली बँक हमी सोसायटीकडे जमा झाली आहे.
  • भाड्याचा पहिला हप्ता, अनामत रक्कम आणि स्थलांतर खर्च आपल्या खात्यात जमा झाला आहे.

भाड्याच्या रकमेत कोणत्या बाबी असाव्यात?

शासन निर्णयानुसार विकासकाने शक्यतो त्याच परिसरात पर्यायी निवासाची व्यवस्था करावी, अन्यथा सभासदांना मान्य असे मासिक भाडे व अनामत रक्कम द्यावी. बहुतांश सोसायट्या भाड्याचा पर्याय स्वीकारतात. न्याय्य व्यवस्थेत साधारणपणे पुढील बाबी समाविष्ट असतात:

  • प्रचलित बाजारभावानुसार भाडे: त्याच परिसरात तशाच सदनिकेचे सध्या जे भाडे आहे, त्यानुसार; जुन्या दरानुसार नव्हे.
  • वार्षिक वाढ: साधारणपणे ५ ते १० टक्के, कारण भाड्याचे दर दरवर्षी वाढतात.
  • आगाऊ भाडे: बहुधा ११ किंवा १२ महिन्यांचे एकत्रित, पुढील तारखेच्या धनादेशांद्वारे किंवा निश्चित तारखांना बँक हस्तांतरणाद्वारे.
  • भाड्याच्या घरासाठी लागणारी अनामत रक्कम आणि दलाली.
  • स्थलांतर खर्च: घर सोडताना आणि नव्या इमारतीत परत येताना, दोन्ही वेळा.
  • सर्वात महत्त्वाचे: भोगवटा प्रमाणपत्रासह (OC) नव्या सदनिकेचा ताबा मिळेपर्यंत भाडे सुरू राहावे; केवळ अपेक्षित पूर्णत्वाच्या तारखेपर्यंत नव्हे.

तात्पुरते निवासस्थान शोधताना

  • शोध लवकर सुरू करावा. एकाच इमारतीतील अनेक कुटुंबे एकाच वेळी एकाच परिसरात घर शोधू लागल्यास तेथील भाडे वाढते. त्यामुळे घर रिकामे करण्याच्या दोन-तीन महिने आधीच शोध सुरू करावा.
  • शक्यतो जवळच्या परिसरात राहावे. यामुळे मुलांची शाळा, कार्यालय आणि दैनंदिन व्यवहार पूर्वीप्रमाणे सुरू राहतात आणि बांधकामाच्या प्रगतीवर लक्ष ठेवता येते.
  • भाडेकराराच्या नूतनीकरणाच्या अटी आधीच निश्चित कराव्यात, जेणेकरून वर्षभरानंतर पुन्हा स्थलांतराची वेळ येणार नाही.
  • कुटुंबात ज्येष्ठ व्यक्ती असल्यास उद्वाहन (लिफ्ट) असलेल्या इमारतीत किंवा तळमजल्यावरील घराची आवश्यकता असू शकते. याबाबत व्यवस्थापन समितीला आधीच कळवावे.

स्थलांतराच्या वेळी घ्यावयाची काळजी

  • चाव्या सुपूर्द करण्यापूर्वी जुन्या घराची छायाचित्रे व चित्रफीत घेऊन ठेवावी.
  • बँक, गॅस, वीज, विमा आणि आधार यांवरील पत्ता अद्ययावत करावा.
  • विकास करारनामा, PAAA, भाड्याचे धनादेश आणि पावत्या एकाच फाइलमध्ये जपून ठेवाव्यात आणि त्यांच्या स्कॅन प्रती मोबाइलमध्येही ठेवाव्यात.
  • प्राप्त होणारे भाडे व कॉर्पस निधी प्राप्तिकराच्या दृष्टीने कसे गणले जातात, याबाबत सनदी लेखापालांचा सल्ला घ्यावा.

प्रकल्प रखडल्यास उपाय

नव्या शासन निर्णयानुसार पहिल्या किंवा जोते (प्लिंथ) प्रमाणपत्रापासून दोन वर्षांत काम पूर्ण होणे अपेक्षित आहे; अपवादात्मक परिस्थितीत ही मुदत एक वर्षाने वाढवता येते. तरीही काम लांबल्यास:

  1. करारनाम्यातील विलंबविषयक तरतूद तपासावी. सुयोग्य करारनाम्यात प्रत्येक महिन्याच्या विलंबासाठी वाढीव भाडे किंवा दंडाची तरतूद असते.
  2. वैयक्तिक पातळीवर नव्हे, तर सोसायटी म्हणून कार्यवाही करावी. व्यवस्थापन समितीने विकासकाला लेखी नोटीस द्यावी आणि थकलेले प्रत्येक भाडे व चुकलेला प्रत्येक टप्पा यांची नोंद ठेवावी.
  3. बँक हमीचा वापर करावा, करारनाम्यात संबंधित कसुरीसाठी तशी तरतूद असल्यास.
  4. महारेराकडे तक्रार दाखल करावी किंवा करारनाम्यानुसार लवाद प्रक्रिया सुरू करावी.

तथापि, विलंबापासून संरक्षणाचा सर्वोत्तम उपाय प्रक्रियेच्या प्रारंभीच असतो: आर्थिकदृष्ट्या सक्षम आणि यापूर्वी प्रकल्प वेळेत पूर्ण केल्याचा अनुभव असलेल्या विकासकाची निवड करणे, तसेच करारनाम्यावर स्वाक्षरी करण्यापूर्वीच भाडे व दंडविषयक तरतुदी काटेकोरपणे निश्चित करणे.

आपल्या सोसायटीचा पुनर्विकास होणार आहे का? भाडे, कॉर्पस निधी आणि कालमर्यादा यांबाबत सुरुवातीपासूनच न्याय्य अटी मिळाव्यात, यासाठी मुंगेकर रिअल्टी मुंबईतील गृहनिर्माण संस्था आणि पागडी इमारतींसोबत कार्य करते. संपर्क: ९८२०७ ४४७३४ | mungekarrealty.com

हा लेख केवळ सर्वसाधारण माहितीसाठी आहे. यास कायदेशीर अथवा कर सल्ला समजू नये.

Disclaimer: This article is for general information and educational purposes only. It is not legal, tax or financial advice. Rules change from time to time and every property is different, so please consult a qualified advocate, chartered accountant or architect before acting on it.
अस्वीकरण: हा लेख केवळ सर्वसाधारण माहिती आणि शैक्षणिक हेतूसाठी आहे; तो कायदेशीर, कर किंवा आर्थिक सल्ला नाही.
अस्वीकरण: यह लेख केवल सामान्य जानकारी और शैक्षिक उद्देश्य के लिए है; यह कानूनी, कर या वित्तीय सलाह नहीं है।